Waarschuwing: De menubalk kon niet worden geladen.


Familie Kolkman
Voorkomen van de naam Kolkman

Bij de volkstelling van 1947 kwam de naam Kolkman in ons land 1423 keer voor, het vaakst in Salland, Twente en de Achterhoek. De meeste Kolkmannen woonden in de toenmalige gemeenten Deventer (180), Lichtenvoorde (125) en Den Ham (63). [1] Trekken we om deze gemeenten een driehoek met de basis naar het oosten en zodanig dat ook de gemeenten Voorst, Groenlo en Wierden er binnen vallen, dan krijgen we een gebied waarin 854, ofwel 60% van alle Kolkmannen woonden. In de rest van het land waren ze dun gezaaid. Het aantal lijkt kleiner te worden naarmate we verder van de driehoek komen: in Friesland waren er maar drie, alle drie recente import, en in Zeeland niet een.

Die Kolkmannen en -vrouwen zijn niet allemaal van dezelfde familie. Integendeel. In de genoemde driehoek waren verschillende kolken en elke familie die daar in het verleden gewoond heeft kan er de naam Kolkman (of ten Kolke o.i.d.) aan overgehouden hebben. Het zou aardig zijn te weten welke kolken als naamgever fungeerden en waar de nakomelingen van die families gebleven zijn. De gegevens uit 1947 geven daar nog een indruk van, want de meesten woonden toen nog in hun stamgebied. Daarna is dat snel en grondig veranderd en daarom zijn die cijfers uit 1947 zo interessant.

Van enkele 'stammen' zijn wat gegevens bekend. Zo is er de grote Kolkman-concentratie rond Zieuwent, in de gemeenten Lichtenvoorde en Groenlo. [2] Dat geslacht woonde daar al in 1645. Het gebied was vroeger omgeven door 'onland' en is door deze isolatie katholiek gebleven. In 1947 waren de meeste over Nederland verspreide Kolkmannen waarschijnlijk uit die streek afkomstig. Er kwamen geestelijken, een minister en een hoofdredacteur uit voort. Als je indertijd ergens in den lande een Kolkman ontmoette die Katholiek was, kwam hij oorspronkelijk uit Zieuwent. Het omgekeerde gold ook: een Kolkman uit Zieuwent was katholiek.

De omvangrijke Kolkman-populatie in en rond Deventer vindt (deels) haar oorsprong in Oolde bij Laren (Gld.). Voorvader Lambert Jansen (1718-1807/1811) vestigde zich omstreeks 1752 als landbouwer op een boerderij met de naam Erve Kolkman of Kolkmansplaats in de buurschap Riele bij Colmschate. In de loop van de 19e eeuw verplaatste de familie zich steeds meer naar het naburige Deventer. [3]

Onze familie heeft de voormalige erve Kolkman aan de Slingebeek bij Gelselaar, nu Hofmaatweg 1, als basis. Omstreeks 1730 vertrokken twee jongere zonen vandaar naar Wijhe en Heino; de nakomelingen woonden in 1947 in Zwolle en omgeving. [4] De oudste zoon, Arent, bleef op de boerderij. Hij had twee zonen, Berend en Hendrik, die beide in Gelselaar bleven. Ik weet niet of de kinderen van Berend in 1812 [5] de naam Kolkman hebben aangenomen. Die van Hendrik, getrouwd op het Broekhuis, deden dat wel en daarvan zijn de meeste Kolkmannen uit Gelselaar en omgeving afkomstig. Waaronder in 1947 de nakomelingen van de jongste zoon Engbert, diens achterkleinzoon Jan Herman (1892-1957) en zijn kinderen.




De voormalige erve Kolkman aan de Slingebeek bij Gelselaar; nu Hofmaatweg 1.


Voorkomen van de naam Kolkman in Gelderland en Overijssel in 1947

- gesplitst naar gemeenten -
Bron: Ned. Repertorium van Familienamen, 1963-1988
Een voorkomen van minder dan drie is niet opgenomen in deze kaart.





Bronvermelding :

1 Deze gegevens zijn ontleend aan het Nederlands repertorium van familienamen, uitgegeven onder redactie van P.J. Meertens ... [et al.], Assen 1963-1988, 14 dl., waarin gegevens uit de volkstelling van 31 mei 1947 verder zijn uitgewerkt. [terug]
2 Th.A.M. Tielen, Bijdragen tot de geschiedenis van de katholieke enclave Groenlo-Lichtenvoorde, 1966. [terug]
3 P. Kolkman, Kolkman generaties, oorsprong Colmschate, sedert 1670, 1999 (eigen uitgave). [terug]
4 Hierover zijn enkele gegevens te vinden bij Michiel van der Leeuw   [terug]
5 In dat jaar is de Burgerlijke Stand ingesteld en moest iedereen een familienaam opgeven. [terug]

naar boven